Ngày 05/08/2026, Hội thảo Kỹ thuật 1 với chủ đề “Phát triển mô hình kinh doanh tuần hoàn” đã diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Chương trình quy tụ gần 50 đại biểu, trong đó có đại diện 08 doanh nghiệp được lựa chọn tham gia Hoạt động Hỗ trợ sau đào tạo thuộc Dự án “Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn cho doanh nghiệp” (ACE-Biz).
Dự án ACE-Biz được triển khai với sự tài trợ của Chính phủ Hà Lan thông qua Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) Việt Nam, trong khuôn khổ hợp tác với Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công thuộc Bộ Công Thương và Đại sứ quán Vương quốc Hà Lan tại Việt Nam. Hoạt động Hỗ trợ sau đào tạo do Viện Sinh thái và Môi trường cùng Yunus Environment Hub Việt Nam thực hiện nhằm hỗ trợ 08 doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực công thương, nông nghiệp và môi trường phát triển hoàn thiện mô hình kinh doanh tuần hoàn và kế hoạch đầu tư.
Sự tham dự của đại diện các cơ quan và đối tác
Hội thảo vinh dự đón tiếp bà Phạm Nguyễn Ái Nhân, Chuyên gia Kinh tế, Đại sứ quán Vương quốc Hà Lan tại Việt Nam; bà Trần Thu Hằng, đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương; ông Lại Văn Mạnh, Trưởng Ban Kinh tế, Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Đại diện UNDP Việt Nam tham dự chương trình có ông Hoàng Thành Vĩnh, Quản lý Chương trình về Chất thải, Hóa chất và Kinh tế tuần hoàn; cùng bà Hoàng Thị Diệu Linh, Cán bộ Chương trình về Quản lý chất thải và Kinh tế tuần hoàn.
Chương trình còn có sự tham dự của ông Trần Hoài Sơn, chuyên gia về xử lý nước thải tại Viện Khoa học và Kỹ thuật Môi trường (IESE); ông Trần Anh Tuấn, chuyên gia Chiến lược và Đổi mới bền vững toàn cầu; ông Tôn Thất Hạc Minh, chuyên gia Phát triển bền vững và Chuyển đổi ESG; cùng đại diện các tổ chức đối tác và cộng đồng doanh nghiệp.
Sự hiện diện của các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan ngoại giao, tổ chức phát triển, viện nghiên cứu và doanh nghiệp đã góp phần tạo nên không gian trao đổi đa chiều, kết nối định hướng chính sách với nhu cầu thực tiễn trong quá trình chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn.
Chuyển kết quả đánh giá hiện trạng thành cơ hội kinh doanh
Phát biểu khai mạc, bà Phan Hạnh Tâm, Giám đốc Yunus Environment Hub Việt Nam, đại diện đơn vị thực hiện, cho biết mỗi doanh nghiệp có xuất phát điểm, nguồn lực và thách thức riêng. Vì vậy, các định hướng trong chương trình cần được xây dựng phù hợp với bối cảnh vận hành thực tế của từng doanh nghiệp.
Bà Hoàng Thị Diệu Linh, Cán bộ Chương trình về Quản lý chất thải và Kinh tế tuần hoàn, UNDP Việt Nam, nhấn mạnh:
“Kinh tế tuần hoàn không còn là một lựa chọn mang tính xu hướng, mà là định hướng phát triển tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và khả năng chống chịu của nền kinh tế.”
Nhóm chuyên gia chủ chốt của Hoạt động Hỗ trợ sau đào tạo gồm bà Phan Hạnh Tâm; ông Tôn Thất Hạc Minh, chuyên gia Phát triển bền vững và Chuyển đổi ESG; ông Trần Anh Tuấn, chuyên gia Chiến lược và Đổi mới bền vững; ông Trần Hoài Sơn cùng các chuyên gia về xử lý nước thải của Viện Khoa học và Kỹ thuật Môi trường.
Trên cơ sở kết quả đánh giá hiện trạng của từng doanh nghiệp, Hội thảo hướng dẫn người tham gia xác định điểm nóng về tài nguyên, năng lượng, nước, chất thải hoặc chi phí; phân tích giá trị đang thất thoát; lựa chọn cơ hội phù hợp; phát triển chiến lược thiết kế tuần hoàn; xây dựng Khung mô hình kinh doanh tuần hoàn và sàng lọc sơ bộ tính khả thi.
Chuyên gia Tôn Thất Hạc Minh chia sẻ:
“Một mô hình tuần hoàn cần bắt đầu từ bằng chứng rõ ràng: giá trị đang thất thoát ở đâu, vì sao thất thoát xảy ra và doanh nghiệp có thể tạo thêm giá trị ở điểm nào?”
Bên cạnh tác động môi trường, chương trình đặc biệt chú trọng logic kinh doanh của từng phương án. Theo chuyên gia Trần Anh Tuấn:
“Một mô hình kinh doanh cần làm rõ ba yếu tố: tạo ra giá trị gì, cung cấp giá trị đó như thế nào và doanh nghiệp thu nhận giá trị, kiếm tiền ra sao.”
Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp tránh dừng lại ở một ý tưởng “xanh” nhưng chưa xác định rõ khách hàng, đối tác, nguồn lực, chi phí, doanh thu và các bằng chứng cần thiết để triển khai.
08 doanh nghiệp đưa công cụ vào thực hành
08 doanh nghiệp tham gia chương trình đại diện cho nhiều lĩnh vực khác nhau, gồm VTCos trong lĩnh vực mỹ phẩm thiên nhiên và nguyên liệu từ nông sản; Hợp tác xã Nông nghiệp bền vững Lạc Địa trong lĩnh vực nông nghiệp bền vững; Lemit Foods trong lĩnh vực thực phẩm từ nguyên liệu thực vật; Betrimex hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, tập trung vào sản xuất và chế biến các sản phẩm từ dừa; nệm Felix trong lĩnh vực sản xuất nệm cao su; Hestia Fashion và Nani Store trong lĩnh vực thời trang; Donaruco trong ngành trồng và chế biến cao su.
Trong phiên thực hành buổi chiều, các doanh nghiệp làm việc với Khung mô hình kinh doanh tuần hoàn (Circular Business Model Canvas) gồm 12 khối. Bắt đầu từ một điểm nóng hoặc giá trị đang bị thất thoát, từng nhóm bước đầu phác thảo mô hình thông qua các nội dung về khách hàng, giá trị đề xuất, kênh tiếp cận, dòng doanh thu, đối tác, hoạt động, nguồn lực, chi phí, dòng vật liệu và vòng lặp, tác động tạo ra, cùng những giả định cần kiểm chứng. Các nhóm trao đổi chéo, hoàn thiện bản phác thảo và lần lượt trình bày để nhận góp ý từ chuyên gia và các doanh nghiệp tham dự.
Tiếp đó, chuyên gia giới thiệu quy trình ba bước nhằm giúp doanh nghiệp phát triển cơ hội tuần hoàn trên cơ sở dữ liệu: chấm điểm và xác định các điểm nóng ưu tiên; phân tích giá trị thất thoát, nguyên nhân và quy mô; sau đó đề xuất, đánh giá và lựa chọn cơ hội kinh tế tuần hoàn dựa trên giá trị kinh doanh, lợi ích môi trường và xã hội, tính khả thi, cũng như những dữ liệu cần tiếp tục bổ sung. Phương pháp này sẽ được tiếp tục áp dụng trong các phiên tư vấn chuyên sâu để hỗ trợ doanh nghiệp kiểm chứng và hoàn thiện mô hình
Tiếng nói từ doanh nghiệp
Đại diện VTCOS/BIOQ cho biết doanh nghiệp mong muốn hiểu rõ hơn về mô hình kinh tế tuần hoàn để có thể áp dụng theo hướng hiệu quả, tiết kiệm nguồn lực và hỗ trợ phát triển doanh nghiệp.
Đại diện Hợp tác xã Nông nghiệp bền vững Lạc Địa chia sẻ:
“Chúng tôi đến với tinh thần học hỏi và tiếp thu kỹ thuật từ các chuyên gia để giải quyết các điểm nóng, qua đó tạo ra nhiều giá trị hơn cho doanh nghiệp, cộng đồng và môi trường.”
Đại diện Nani Store cũng kỳ vọng chương trình sẽ giúp doanh nghiệp xác định đúng điểm nghẽn và lựa chọn phương pháp phù hợp để từng bước hoàn thiện mô hình kinh doanh tuần hoàn.
Những chia sẻ này cho thấy nhu cầu của doanh nghiệp không dừng ở việc tiếp cận kiến thức, mà tập trung vào các công cụ và phương pháp có thể áp dụng vào hoạt động thực tế.
Tiếp tục hoàn thiện lộ trình và kế hoạch tài chính
Sau Hội thảo Kỹ thuật 1, các doanh nghiệp sẽ tham gia chuỗi tư vấn chuyên sâu 1-1 cùng nhóm chuyên gia để hoàn thiện mô hình và đánh giá tính khả thi về kỹ thuật, kinh tế, môi trường và ESG.
Các kết quả này sẽ là đầu vào cho Hội thảo Kỹ thuật 2 với chủ đề “Lộ trình chuyển đổi và kế hoạch tài chính”, dự kiến diễn ra ngày 25/08/2026.
Chương trình cũng hướng tới cơ hội giới thiệu các mô hình tiềm năng tại Ngày hội trình diễn mô hình vào ngày 17/09/2026, trong thời gian diễn ra Diễn đàn Kinh tế Tuần hoàn Thế giới 2026 (WCEF2026) tại Gandhinagar, Ấn Độ.
Thông qua tiến trình từ đánh giá hiện trạng, xác định điểm nóng đến phát triển mô hình và kiểm chứng tính khả thi, ACE-Biz hỗ trợ doanh nghiệp chuyển hóa kiến thức về kinh tế tuần hoàn thành những định hướng hành động phù hợp với thị trường và nguồn lực thực tế.
