Hội thảo Kỹ thuật về Trách nhiệm mở rộng của Nhà sản xuất (EPR): Kinh nghiệm quốc tế và Thực hành cho Việt Nam

I. Bối cảnh

Việt Nam đã thể hiện vai trò tiên phong trong ASEAN khi chính thức đưa cơ chế Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) vào Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020. Với việc ban hành Điều 54 và Điều 55, Việt Nam đã thiết lập một khung pháp lý toàn diện, quy định rõ trách nhiệm tái chế đối với nhà sản xuất và nhập khẩu (Điều 54), đồng thời yêu cầu đóng góp tài chính cho xử lý chất thải (Điều 55). Đây là bước chuyển căn bản từ mô hình quản lý chất thải do Nhà nước làm trung tâm sang cách tiếp cận chia sẻ trách nhiệm, phù hợp với các nguyên tắc kinh tế tuần hoàn toàn cầu.

Sau khi các nghị định và thông tư hướng dẫn được ban hành, Việt Nam hiện đã bước vào giai đoạn triển khai EPR mang tính then chốt. Giai đoạn này tập trung làm rõ vai trò vận hành giữa các nhà sản xuất và nhập khẩu, tăng cường chức năng quản lý và giám sát của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), đồng thời thiết lập các hệ thống minh bạch cho đăng ký, báo cáo, theo dõi, xác minh và quản lý quỹ. Trong quá trình triển khai, đã xuất hiện một số thách thức về hệ thống đăng ký, độ tin cậy dữ liệu, cơ chế giám sát việc tuân thủ, và mô hình quản trị tổng thể cho dòng tài chính cũng như các chỉ tiêu tái chế.

Nhận thấy những điểm nghẽn ban đầu này, Chính phủ Việt Nam đã khởi động quá trình sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Bảo vệ Môi trường nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và tính thống nhất chính sách. Theo Nghị quyết số 105/2025/UBTVQH15 ngày 26/9/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Chương trình xây dựng pháp luật năm 2026, Chính phủ được giao chuẩn bị và trình Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Tiếp đó, Quyết định số 2352/QĐ-TTg ngày 24/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ chỉ định Bộ NN&MT là cơ quan chủ trì soạn thảo và quy định rõ tiến độ trình.

Trong bối cảnh sửa đổi luật tổng thể này, việc tối ưu hóa Điều 54 và 55 mang ý nghĩa chiến lược. Chuyển từ giai đoạn thiết lập chính sách sang vận hành hiệu quả toàn diện đòi hỏi tinh chỉnh các yếu tố thiết kế cốt lõi, bao gồm:

• Làm rõ nghĩa vụ của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và phạm vi sản phẩm chịu điều chỉnh;
• Tăng cường cơ chế quản trị hệ thống đăng ký và báo cáo EPR;
• Nâng cao khuôn khổ giám sát, xác minh và thực thi để ngăn chặn tình trạng không tuân thủ;
• Cải thiện tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý, phân bổ nguồn đóng góp tài chính cho xử lý chất thải;
• Đồng bộ thực tiễn quốc gia với các thông lệ tốt trong khu vực và toàn cầu về quản trị EPR và triển khai kinh tế tuần hoàn.

Do vấn đề EPR có tính chất kỹ thuật cao và liên ngành, việc tổ chức diễn đàn tham vấn là rất cần thiết nhằm: tổng hợp bài học từ giai đoạn triển khai đầu tiên; ghi nhận ý kiến, chia sẻ từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp sản xuất, đơn vị tái chế, hiệp hội, đối tác phát triển và các chuyên gia.

Vì vậy, Hội thảo tham vấn kỹ thuật EPR được đề xuất sẽ là diễn đàn kịp thời và mang tính chiến lược nhằm:

• Tham khảo và vận dụng kinh nghiệm từ các mô hình EPR trong khu vực và trên thế giới.
• Rà soát thực tiễn triển khai quy định EPR theo các Điều 54 và 55 nhằm nhận diện những khoảng trống chính sách và khó khăn trong quá trình thực hiện.
• Thúc đẩy đối thoại giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chuyên gia để phục vụ việc rà soát, sửa đổi các quy định liên quan đến EPR.

Việc quy tụ các bên liên quan sẽ góp phần trực tiếp nâng cao hiệu lực, tính minh bạch và khả năng thực thi của hệ thống EPR Việt Nam, qua đó thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn và quản lý chất thải bền vững.

II. Thời gian, địa điểm, hình thức

2.1. Thời gian: 6 tháng 3 năm 2026

2.2. Địa điểm: Khách sạn Pullman, số 40 phố Cát Linh (Lối vào: số 63 phố Giảng Võ), Hà Nội

2.3. Hình thức: hybrid (trực tiếp và trực tuyến)

Thành phần tham dự

• Các thành viên của Nhóm Kỹ thuật Chính sách NPAP và các thành viên khác của Nhóm Kỹ thuật;
• Đại diện các bộ, ngành, hiệp hội, tổ chức phi chính phủ, cơ sở học thuật, doanh nghiệp và thành viên cộng đồng NPAP;
• Doanh nghiệp và hiệp hội ngành liên quan.

Chương trình dự kiến